De sportprestaties van vrouwen worden meestal beschouwd als zachte afkooksels van die van hun mannelijke tegenhangers. Of vergelijkingen op sportgebied tussen de geslachten gewettigd zijn, laat ik hier buiten beschouwing. Ook wens ik niet in te gaan op de vraag of dammen überhaupt wel een sport is. “‘What’s in a name?’ zei de slimmerik.
Hoewel dammen niet op de eerste plaats een fysieke aangelegenheid is – het fysieke verschil tussen de seksen is het argument bij uitstek om prestatievergelijkingen tussen mannen en vrouwen teniet te doen bij sporten die vooral een fysieke inspanning vergen –, toch raken de topdamsters niet aan het niveau van het kruim der heren-dambeoefenaars. Hiervoor een verklaring geven – of beter gezegd zoeken – is een vraagstuk waaraan ik mijn vingers niet wil verbranden.
Zullen de damsters hun niveau-achterstand inhalen? Om deze hoop leven in te blazen is het nodig achter het IJzeren Gordijn te gluren, alwaar de ladies van de Sovjet-Unie de laatste jaren prestaties op het dambord neerzetten die menig Belgisch dammer zou doen blozen. Jeugdig talent en intensieve training leveren er vruchten op.
In de jaren ’70 was het de Moskovietse Elena Michailovskaja die het damesdammen beheerste. Vijf maal behaalde ze de wereldtitel. In 1979 was er aflossing van de Russische wacht: Ludmilla Sochnenko veroverde het hoogst bereikbare sportdoel. Deze psychiater uit Minsk wist haar stadsgenote Elena Altsjoel in een tweekamp nog juist van de titel te houden. Geen nood echter voor Altsjoel, want die pakte de wereldtitel in 1980 op amper zestienjarige leeftijd! Enkel Olga Lewina (ook Sovjet-Unie natuurlijk) kon Altsjoel de volgende jaren een keer van de wereldkroon houden.
Waar is dan de concurrentie? Enkel de Nederlandse Petra Polman kon in ’79 en ’80 enig damgewicht in de schaal leggen tegen het Russisch damgeweld. Maar voor de rest fungeerden de niet-Russische dames meer als opvulling achter het Russisch podium.
Dat de Russische hegemonie bij het damesdammen nog wel een tijdje zou kunnen duren, kan men afleiden uit de beslissende partij van het recente dameskampioenschap van de Sovjet-Unie.